Z tego artykułu dowiesz się kiedy możesz uzyskać zezwolenie na pobyt stały w Polsce, jak i gdzie złożyć wniosek i co powinieneś dołączyć do wniosku, aby był on kompletny. Zapraszam Cię do lektury!
Kiedy Liam po raz pierwszy przyleciał do Polski z Kanady, był przekonany, że to tylko na rok. Miał napisać doktorat z historii Europy Środkowej, spróbować pierogów i wrócić do Toronto. Ale życie, jak to często bywa, napisało inny scenariusz.
Zakochał się – najpierw w Krakowie, potem w Ani, która tłumaczyła mu, że ,,zaraz’’ w Polsce, może oznaczać od pięciu minut do jutra 😊 Po kilku latach nauki, pracy i coraz lepszej znajomości polskiego, Liam postanowił : zostaję na stałe. Brakowało tylko jednego : zezwolenia na pobyt stały.
Kiedy cudzoziemiec może ubiegać się o zezwolenie na pobyt stały w Polsce ?
Liam szybko odkrył, że w Polsce nic nie dzieje się ,,od razu’’- zwłaszcza w Urzędzie 😊 Zanim mógł złożyć wniosek, musiał sprawdzić, czy w ogóle spełnia warunki.
W jego przypadku – jako mąż obywatelki Polski – mógł ubiegać się o pobyt stały po trzech latach małżeństwa i co najmniej dwóch latach legalnego pobytu w Polsce. To jedna z kilku możliwych podstaw ubiegania się o zezwolenie na pobyt stały.
Możesz ubiegać się o zezwolenie na pobyt stały w Polsce także wtedy, gdy m. in.:
– jesteś dzieckiem cudzoziemca, któremu udzielono zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE
-jesteś dzieckiem obywatela polskiego i pozostajesz pod jego władzą rodzicielską
– masz polskie pochodzenie albo posiadasz Kartę Polaka i zamierzasz osiedlić się na terytorium RP na stałe
– przebywasz na terytorium Polski przez okres nie krótszy niż 4 lata, na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę
Kto i gdzie składa wniosek o zezwolenie na pobyt stały w Polsce?
Liam złożył swój wniosek sam i osobiście w Urzędzie Wojewódzkim, jeszcze w czasie, kiedy korzystał z udzielonego mu wcześniej zezwolenia na pobyt czasowy. Zrobił to prawidłowo. Dlaczego?
Ponieważ wniosek o zezwolenie na pobyt stały należy złożyć osobiście, nie później niż w ostatnim dniu legalnego pobytu w Polsce. Liam złożył swój wniosek jeszcze w czasie, gdy przebywał w Polsce na podstawie udzielonego mu wcześniej zezwolenia na pobyt czasowy. Inną podstawą legalnego pobytu w Polsce może być wiza albo korzystanie z tzw. ruchu bezwizowego. Niezależnie od postawy Twojego pobytu, wniosek o zezwolenie na pobyt stały powinieneś złożyć w czasie, kiedy przebywasz w Polsce legalnie, choćby nawet był to ostatni dzień Twojego legalnego pobytu w Polsce.
W przypadku dzieci, wniosek o zezwolenie na pobyt stały składają ich rodzice. Jeżeli dziecko ukończyło 6 lat, to również powinno być obecne w Urzędzie przy składaniu wniosku.
Może się zdarzyć, że nie złożysz swojego wniosku osobiście, tylko np. wyślesz go pocztą. W takiej sytuacji Wojewoda wezwie Cię do osobistego stawiennictwa. Gdybyś na to wezwanie nie stawił się – wówczas Wojewoda pozostawi Twój wniosek bez rozpoznania. To w praktyce oznacza, że Wojewoda po prostu nie zajmie się Twoją sprawą, nie nada jej biegu.
Gdzie powinieneś się udać, aby złożyć swój wniosek o zezwolenie na pobyt stały ? Powinieneś udać się do Urzędu Wojewódzkiego, właściwego ze względu na Twoje miejsce pobytu w Polsce. Zatem np. jeżeli mieszkasz w Warszawie, udaj się do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego, a jeżeli mieszkasz w Krakowie – do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego.
Kiedy powinieneś złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt stały w Polsce i jakie będą korzyści złożenia kompletnego wniosku?
Jeżeli złożysz wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały w czasie, kiedy legalnie przebywasz w Polsce (choćby nawet był to ostatni dzień Twojego legalnego pobytu w Polsce) i wniosek ten będzie kompletny (czyli będzie zawierał wszystkie wymagane elementy), albo – jeżeli nie był kompletny – to uzupełnisz braki w terminie wyznaczonym przez Urząd, wówczas zadzieje się coś bardzo istotnego i pozytywnego dla Ciebie. Otóż w takiej sytuacji Wojewoda umieści w Twoim paszporcie stempel, potwierdzający prawidłowe złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. Stempel ten będzie oznaczał, że prawidłowo złożyłeś wniosek o udzielenie zezwolenia. To z kolei będzie równoznaczne z tym, że możesz ….uwaga😊 …. legalnie przebywać w Polsce od dnia, w którym złożyłeś wniosek, do dnia uzyskania ostatecznej decyzji dotyczącej zezwolenia.
Tak, to nie jest pomyłka. Polskie przepisy pozwalają Ci na legalne przebywanie w Polsce bez zezwolenia, o ile prawidłowo złożyłeś wniosek o to zezwolenie. To dobra wiadomość. Jest jedno ale – w takiej sytuacji nie możesz z Polski wyjechać z gwarancją powrotu. Stempel w paszporcie, który otrzymujesz przy prawidłowym złożeniu wniosku gwarantuje Ci legalny pobyt w Polsce. Jednak, gdy oczekując na zezwolenie, zdecydujesz się z Polski wyjechać, to sam stempel nie będzie podstawą do wjazdu do Polski. Będziesz mógł wjechać na innej podstawie (np. wiza, ruch bezwizowy), ale jeżeli takiej podstawy wjazdu nie będziesz miał, to niestety możesz spotkać się z odmową wjazdu do Polski.
Niezbędne dokumenty, które powinieneś złożyć ubiegając się o zezwolenie na pobyt stały w Polsce
Aby wniosek był złożony skutecznie i abyś oczekując na decyzję mógł przebywać w Polsce legalnie, to wniosek nie może zawierać tzw. braków formalnych. Mówiąc po ,,nieprawniczemu’’ Twój wniosek musi być po prostu kompletny.
Wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały powinieneś złożyć na urzędowym formularzu. Ten formularz będzie taki sam, niezależnie od tego, w którym Urzędzie Wojewódzkim będziesz składał swój wniosek. Tutaj jest link do formularza : kliknij tu .
Do wniosku dołącz swoje cztery aktualne fotografie i dokumenty, które potwierdzą okoliczności, jakie podajesz we wniosku uzasadniające to, że spełniasz warunki do uzyskania zezwolenia (czyli np. jeżeli ubiegasz się o zezwolenie ze względu na to, że jesteś małżonkiem polskiego obywatela – dołącz do wniosku dokument, który to potwierdza – akt małżeństwa).
Pamiętaj o tym, że w Polsce językiem urzędowym jest …. język polski 😊 może to oczywista oczywistość, ale również w sprawach dotyczących cudzoziemców postępowanie o uzyskanie zezwolenia będzie toczyło się w języku polskim. Zatem wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt stały powinien być sporządzony w języku polskim, a wszelkie dokumenty jakie chcesz złożyć jako dowód w sprawie powinny być w języku polskim. Jeżeli nie są – zadbaj o przetłumaczenie ich na język polski przez tłumacza przysięgłego. Tak, przysięgłego. Niestety nie przez internetowe strony tłumaczące czy przez AI. Przez żywego człowieka z odpowiednimi uprawnieniami 😉 Lista tłumaczy przysięgłych z poszczególnych języków jest dostępna pod tym linkiem . Jeżeli masz do przetłumaczenia dokument, który chcesz pokazać w Urzędzie, zgłoś się do jednego z nich.
Jak długo trwa procedura ubiegania się o zezwolenie na pobyt stały w Polsce?
Zgodnie z przepisami ustawy o cudzoziemcach zezwolenie na pobyt stały powinno być wydane w terminie 6 miesięcy od dnia osobistego złożenia wniosku (lub osobistego stawiennictwa po złożeniu wniosku). Ważne jest, aby wniosek nie zawierał braków formalnych – w przeciwnym razie Urząd wezwie Cię do uzupełnienia, a to może wydłużyć całą procedurę.
Tak to wygląda w teorii – w przepisach. Niestety praktyka pokazuje, że postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt stały trwają znacznie dłużej. Obecnie (do 4 marca 2026 r.) nie ma skutecznych środków prawnych, aby zmobilizować Wojewodę do załatwienia sprawy w ustawowym terminie. Przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa wyłączyły możliwość skutecznego składania ponagleń na bezczynność/przewlekłość Wojewody i skarg do Wojewódzkich Sądów Administracyjnych dla wszystkich cudzoziemców (nie tylko obywateli Ukrainy). Dotychczas środki te często mobilizowały Wojewodów i sprawiały, że decyzje były wydawane szybciej.
Obecnie Urzędy Wojewódzkie tłumaczą wydłużony czas postępowań zbyt małą ilością pracowników, którzy obsługują takie wnioski. To jednak jest kwestia organizacyjna Urzędu i nie powinna mieć negatywnego wpływu na Twoją sprawę. Niestety, dopóki pozostają w mocy przepisy wyłączające możliwość składania skarg i ponagleń, nie ma możliwości skutecznego, prawnego działania mobilizującego Wojewodów.
Odmowa udzielenia zezwolenia i odmowa wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały w Polsce
W polskim prawie administracyjnym istnieją dwa pojęcia – odmowa wszczęcia postępowania i odmowa udzielenia zezwolenia. Od strony praktycznej – dla Ciebie – oba sprowadzają się do tego samego – są to sytuacje, w których nie otrzymasz zezwolenia. Pamiętaj, w każdej takiej sytuacji możesz składać zażalenie albo odwołanie i starać się o to, aby jednak to rozstrzygnięcie zostało zmienione na Twoją korzyść.
Odmowa wszczęcia postępowania to taka sytuacja, w której Wojewoda odmówi Ci przeprowadzenia całej procedury, bo już na wstępie będzie widział, że są przesłanki, które mogą Cię dyskwalifikować (pamiętaj – możesz to zawsze skarżyć !). Te przesłanki to np. sytuacje gdy : w dniu złożenia wniosku przebywasz w Polsce nielegalnie albo przebywasz poza granicami Polski.
Z kolei odmowa udzielenia zezwolenia – to już będzie decyzja administracyjna wydana po przeprowadzeniu pełnego postępowania. Wojewoda odmówi zezwolenia na pobyt stały m.in. gdy:
– cudzoziemiec nie spełnia warunków koniecznych dla jego uzyskania (te warunki opisałam powyżej – w akapicie dotyczącym kryteriów)
-obowiązuje wpis danych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany
– wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa
-wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej
– podstawą ubiegania się o zezwolenie jest małżeństwo z polskim obywatelem, a małżeństwo to zostało zawarte dla pozoru (tak, urzędnicy to sprawdzają 😉)
– cudzoziemiec zalega z uiszczeniem podatków
Od takiej, negatywnej decyzji możesz złożyć odwołanie. Wojewoda w uzasadnieniu swojej odmownej decyzji wskaże, dlaczego nie udzielił Ci zezwolenia. W odwołaniu możesz, a nawet powinieneś to kwestionować, najlepiej powołując argumentację, która przemawia na Twoją korzyść i jest poparta dowodami (np. dokumentami).
Najczęściej zadawane pytania :
Na jaki czas jest udzielane zezwolenie na pobyt stały w Polsce?
Zezwolenie na pobyt stały jest udzielane bezterminowo (innymi słowy : na czas nieoznaczony).
Po uzyskaniu zezwolenia na pobyt stały otrzymasz kartę pobytu, czyli dokument, który będzie potwierdzał Twoją tożsamość podczas pobytu w Polsce i wraz paszportem będzie Cię uprawniał do wielokrotnego przekraczania polskiej granicy. Karta pobytu będzie ważna przez okres 10 lat od dnia jej wydania. Po upływie jej ważności otrzymasz kolejną, również ważną przez 10 lat.
Jakie są opłaty w związku ze złożeniem wniosku o zezwolenie na pobyt stały w Polsce ?
Opłata skarbowa za zezwolenie na pobyt stały wynosi obecnie 640 zł. Jeżeli korzystasz z pomocy pełnomocnika, powinieneś dodatkowo uiścić opłatę za złożenie dokumentu pełnomocnictwa – 17 zł. Opłaty powinieneś uiścić przed złożeniem wniosku, a do wniosku dołączyć potwierdzenie dokonania tych opłat (np. bankowe potwierdzenia transakcji).
Po jakim czasie od uzyskania zezwolenia na pobyt stały możesz ubiegać się o obywatelstwo polskie?
Możesz starać się o polskie obywatelstwo m.in., gdy przebywasz nieprzerwanie w Polsce od co najmniej trzech lat na podstawie zezwolenia na pobyt stały.
Jeżeli jesteś małżonkiem polskiego obywatela od co najmniej 3 lat, to możesz ubiegać się o polskie obywatelstwo już po dwóch latach od uzyskania zezwolenia na pobyt stały.
Oprócz posiadania zezwolenia na pobyt stały przez odpowiedni czas konieczne będzie spełnienie innych warunków takich jak np. znajomość języka polskiego, posiadanie stabilnego i regularnego źródła dochodu czy tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego.
Jaka jest procedura odwoławcza od decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na pobyt stały w Polsce?
Odwołanie od niekorzystnej decyzji składasz w terminie 14 dni od dnia, kiedy ją otrzymasz. Odwołanie wnosisz do organu II stopnia czyli do Prezesa Urzędu do spraw Cudzoziemców, za pośrednictwem Wojewody. Innymi słowy – swoje odwołanie wnosisz do Wojewody, który wydał Twoją decyzję, a on przekazuje je do Prezesa Urzędu do spraw Cudzoziemców wraz z aktami sprawy.
Julia Dolińska
radca prawny